Бо дигар шудани шароити иқтисодию иҷтимоӣ ва руш- ди давлатдорӣ, роҳу усулҳои мубориза бо ҷинояткорӣ низ тағйир меёбанд. Ҳамин тавр, ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Тоҷикистон илова шудани сохтори нав – Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тақозои шароити нави иҷтимоиву иқтисодӣ дар мамлакат мебошад. Аз номи ин мақомоти ҳифзи ҳуқуқ маълум мешавад, ки он аз болои фаъолияти низоми молияи кишвар назорат бурда, аз ҷониби дигар, дар мубориза бо падидаи хеле зиёновар ва номатлуб – ришвахӯрӣ саҳмгузор аст. Низомномаи ин сохтор бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 10-уми январи соли 2007, № 143 тасдиқ шудааст. Ин мақом дар асоси Конститутсия, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи назорати давлатии молиявӣ», «Дар бораи муқовимат ба коррупсия», «Дар бораи фаъолияти оперативӣ-ҷустуҷӯйӣ», Кодекси ҷиноятӣ, Кодекси мурофиавии ҷиноятӣ, Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ, Кодекси мурофиаи ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ, санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 13-уми майи соли 2008, № 457 «Дар бораи тасдиқи Низомномаи адои хизмат дар воҳидҳои ҳифзи ҳуқуқи Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Дар бораи тасдиқи Оинномаи интизомии кормандони воҳидҳои ҳифзи ҳуқуқи Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон», низомномаи мазкур ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии амалкунанда фаъолият бурда, ҳамчун мақоми таҳқиқ дар ошкор ва пешгирӣ кардани амалҳои коррупсионӣ масъулият дорад. Воҳидҳои дахлдори агентии мазкур доир ба ҷиноятҳои хусусияти коррупсионидошта парвандаҳои ҷиноятӣ оғоз карда, таҳқиқи онҳоро анҷом медиҳанд.
Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун мақомоти ваколатдори назорати давлатии молиявӣ ва ҳифзи ҳуқуқ назо- рати давлатии молиявиро доир ба истифодаи самарабахши маблағҳои давлатӣ ва молу мулки давлатӣ барои таъмини амнияти иқтисодии давлат, бо роҳи огоҳсозӣ, пешгирӣ, ошкорсозӣ, рафъи ҳуқуқвайронкуниҳои коррупсионӣ, фош кардан, таҳқиқ ва тафтишоти пешакии ҷиноятҳои коррупсионӣ, иқтисодии хусусияти коррупсионидошта ва ҷиноятҳои ба андоз алоқамандро иҷро мекунад.
Мақомоти Агентиро директори Агентӣ роҳбарӣ мекунад, ки ӯ аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифа таъин ва аз вазифа озод карда шуда, бевосита ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон итоат мекунад. Директори Агентӣ салоҳият ва масъулияти муовинон, сардорони сарраёсатҳо, раёсатҳо, шуъбаҳо, бахшҳо ва роҳбарони дигар воҳидҳои Агентиро муқаррар мекунад.
Мақомоти Агентӣ дорои низоми ягонаи марказонидашуда буда, аз дастгоҳи марказӣ, мақомоти маҳаллӣ, раёсатҳои Агентӣ дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳо, шаҳри Душанбе ва шуъбаҳои минтақавӣ иборат мебошад. Сохтори дастгоҳи марказӣ ва мақомоти маҳаллии Агентӣ аз воҳидҳои назорати давлатии молиявӣ, оперативӣ - ҷустуҷӯйӣ, тафтишотӣ ва дигар воҳидҳо иборат аст. Таъсис, азнавташкилдиҳӣ ва барҳамдиҳии мақомоти Агентӣ ва сохторҳои тобеи он, инчунин, таҳкими ташкилию штатии мақомоти Агентӣ, тасдиқи низомномаи Агентӣ, сохтори дастгоҳи марказӣ ва нақшаи идоракунии он аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ мешавад.
Вазифаҳои асосӣ ва самтҳои фаъолияти Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба таври зерин муайян кардан мумкин аст:
Тоҷикистон;
Барои иҷрои вазифаҳои мазкур Агентӣ амалиёти оперативӣ-ҷустуҷӯйӣ, тафтишотӣ, ҳифзи ҳуқуқӣ ва дигар чораҳои дар қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинишударо анҷом медиҳад. Ин маънои онро дорад, ки воҳидҳои Агентӣ ҳамчун мақомоти таҳқиқ нисбати ҷиноятҳои хусусияти коррупсионидошта парвандаи ҷиноятӣ оғоз карда, таҳқиқи онро анҷом медиҳанд. Дар мавриди тасдиқ нашудани воқеияти ҷинояти хислати коррупсионидошта, воҳидҳои Агентӣ дар бораи рад кардани оғози парвандаи ҷиноятӣ қарор қабул мекунанд.
Агентӣ мақоми таҳқиқ ба шумор рафта, фаъолияти худро тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба амал мебарорад, ки яке аз самти асосии фаъолияти онро ошкор, пешгирӣ ва бартараф кардани амалҳои коррупсионӣ, ки ба он тобеияти тафтишотӣ доранд, ташкил медиҳад.
Таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки аксари ҷиноятҳо бевосита дар минтақаҳои наздисарҳадӣ рӯй дода, бо интиқоли ғайриқонунии молу маводди арзишманд алоқаманданд. Хадамоти гумрук, тибқи моддаи 460-и Кодекси гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон, мақоми давлатии ҳифзи ҳуқуқ буда, ҳифзи истиқлол, амнияти иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон, риояи ҳуқуқ ва уҳдадориҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқиро ҳангоми интиқол додани мол ва воситаҳои нақлиёт аз сарҳади гумрукии Тоҷикистон таъмин мекунанд. Хадамоти гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон аз раёсати гумруки вилоятҳо, идораҳои гумрукӣ дар нақлиёт ва дидбонгоҳҳои гумрукӣ иборатанд. Кормандони ин хадамот, пеш аз ҳама, бар зидди қочоқ ва дигар ҷинояткориҳо, ҳуқуқвайронкуниҳои маъмурӣ дар фаъолияти гумрукӣ мубориза мебаранд ва намегузоранд, ки воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ, яроқу аслиҳа, моддаҳои тарканда, ашёи фарҳангӣ, навъҳои набототу ҳайвоноте, ки ба онҳо хавфи нобудшавӣ таҳдид мекунад, инчунин, объектҳои моликияти зеҳнӣ аз тариқи сарҳади гумрукӣ гузаронида шаванд. Ғайр аз ин, кормандони гумрук дар мубориза бар зидди терроризми байналмилалӣ ва пешгирӣ кардани дахолати ғайриқонунӣ ба фаъолияти авиатсияи гражданӣ дар фурудгоҳҳои Тоҷикистон ҳамаҷониба мусоидат мекунанд.
Мақомоти гумрук ба монанди мақомоти дигари давлатӣ, аз ҷумла мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дорои сохтори ба худ хос мебошад. Сохтори мақомоти гумрукро Хадамоти гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун мақомоти ваколатдор доир ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ, идораҳои минтақавии гумрукӣ, гумрукҳо ва дидбонгоҳҳои гумрукӣ ташкил медиҳад.
Мақомоти гумрук вазифаҳои зеринро иҷро мекунанд:
Вобаста ба ин мақомоти гумрук барои иҷрои вазифаҳои ба зиммаашон гузошташуда дорои як қатор салоҳиятҳо мебошанд. Аз ҷумла:
Мақомоти гумрук салоҳият доранд, ки тибқи Кодекси гумрук, инчунин, тибқи қонунгузории Тоҷикистон доир ба фаъолияти оперативӣ-ҷустуҷӯйӣ бо мақсади ошкор кардани ҷиноят ва пешгирии он як қатор амалҳои тафтишотиро анҷом диҳанд. Қонунгузории мурофиавии ҷиноятӣ кормандони мақомоти гумрукро вазифадор кардааст, ки ҳамчун мақоми таҳқиқ бо мақсади ошкор кардани ҷиноят ва шахси ҷиноят содирнамуда чораҳои дахлдор андешанд, яъне шахси гумонбарро дастгир карда, шахси ҷабрдида ва шоҳидонро бозпурсӣ кунанд, ҳуҷҷатҳои лозимро гирд оваранд, хулоса, амалҳоеро анҷом диҳанд, ки қонунгузории мурофиавии ҷиноятӣ пешбинӣ кардааст.
Реклама
